Hoe herken je ratten in en rond je huis?

Welke sporen laat een rat achter?

Een rat laat vijf soorten sporen achter: uitwerpselen, vetvlekken, looppaden, knaagschade en geluid. Vaak ziet u eerst de sporen en pas veel later het dier zelf.

Ratten zijn schuw en vooral 's nachts actief. Wie overdag een rat ziet lopen, heeft meestal al een grotere populatie in de buurt. Daarom zijn sporen de betrouwbaarste manier om vroeg te weten of er ratten zijn.

In Nederland gaat het bijna altijd om de bruine rat. Deze rat heeft een lichaam van ongeveer 22 tot 30 cm, weegt tot ongeveer 500 gram en heeft een dikke staart die korter is dan het lichaam. De zwarte rat komt alleen lokaal voor, vooral in havengebieden.

Hoe zien rattenkeutels eruit?

Rattenkeutels zijn ongeveer 2 cm lang en 0,5 cm dik, bruin tot grijs en hebben stompe uiteinden. Ze liggen vaak in kleine groepjes bij elkaar, op plekken waar de rat eet of rust.

Verse keutels zijn donker, zacht en licht glanzend. Na een paar dagen worden ze dof, droog en brokkelig. Aan dat verschil ziet een bestrijder of de rat nog actief is of dat het om oude sporen gaat.

Muizenkeutels zijn veel kleiner: 3 tot 8 mm, vergelijkbaar met een hagelslagje. Twijfelt u, dan helpt het artikel over uitwerpselen van rat of muis bij het onderscheid.

Raak keutels nooit met blote handen aan. Ratten kunnen via urine en uitwerpselen onder meer de ziekte van Weil overbrengen. Draag handschoenen, veeg niet droog maar maak eerst vochtig, en was daarna uw handen.

Wat zijn vetvlekken of buiksmeer?

Vetvlekken zijn donkere, grijsbruine vegen op muren, plinten, balken en randen waar een rat telkens langs loopt. Ze ontstaan doordat de vacht van een rat vet en vuil is en langs het oppervlak schuurt.

U vindt buiksmeer vaak bij gaten in de muur, rond leidingdoorvoeren, langs de onderkant van een schutting of bij de ingang van een kruipruimte. Hoe donkerder en breder de vlek, hoe langer de route al in gebruik is.

Vetvlekken zijn een sterk bewijs. Een muis laat ook smeer achter, maar veel fijner en minder zichtbaar. Een duidelijke, brede donkere band laag langs een muur wijst eerder op een rat.

Hoe herken je een looppad van een rat?

Een looppad is een vaste route die een rat elke nacht aflegt tussen nest, voedsel en water. Buiten ziet u het als een smal, platgetrapt spoor door gras of beplanting, vaak langs een muur of schutting.

Ratten lopen liever langs een wand dan over een open stuk. Binnen volgen ze plinten, leidingen en balken. In stof of zand kunt u soms pootafdrukken zien: vier tenen aan de voorpoot, vijf aan de achterpoot, met soms een sleepspoor van de staart.

Een eenvoudige test: strooi een dun laagje meel of talkpoeder op een verdachte route. Staan er de volgende ochtend afdrukken in, dan is de route actief. Deze test is gratis en onschadelijk.

Welke knaagschade maakt een rat?

Een rat knaagt gaten met ruwe, grove randen en duidelijke tandsporen. U ziet deze schade aan houten deuren, plinten, kunststof leidingen, isolatiemateriaal en afvalbakken.

Ratten moeten knagen omdat hun snijtanden levenslang doorgroeien. Ze knagen ook aan elektriciteitskabels. Dat is het grootste risico van ratten in een gebouw, omdat beschadigde kabels kortsluiting of brand kunnen veroorzaken.

Knaagsel, zoals snippers isolatie of houtsplinters onder een gat, is een aanwijzing dat de schade recent is. Bij oude schade ontbreekt dat meestal.

Welke geluiden maken ratten?

Ratten maken krabbende, schuivende en knagende geluiden, vooral tussen zonsondergang en de vroege ochtend. U hoort ze meestal in de kruipruimte, onder de vloer, in een verlaagd plafond of in de spouwmuur.

Het geluid van een rat is zwaarder dan dat van een muis. Een muis klinkt als licht getrippel. Een rat klinkt als iets dat sleept of bonkt. Het tijdstip en de plek van het geluid helpen om de twee uit elkaar te houden.

Soms horen bewoners ook piepen, vooral als er jongen in een nest zitten. Dat is een teken dat de rat zich al voortplant.

Waar in en rond het huis zitten ratten meestal?

Ratten zitten meestal op plekken met voedsel, water en beschutting. Rond een woning zijn dat de kruipruimte, de schuur, de composthoop, de ruimte onder een vlonder en de omgeving van vogelvoer.

Een rat komt volgens Milieu Centraal al binnen via een opening van ongeveer 2 cm. Kapotte rioolbuizen, open ventilatieroosters en slecht sluitende deuren zijn de meest voorkomende ingangen.

Hoe weet je of er nog ratten actief zijn?

U weet dat een rat actief is als er verse sporen bijkomen. Veeg oude keutels weg, veeg vetvlekken af of strooi meel, en controleer na twee of drie dagen opnieuw.

Komen er geen nieuwe sporen bij, dan is de rat mogelijk vertrokken of dood. Komen er wel nieuwe sporen bij, dan is er een actieve rat. Een verse geur van urine, een scherpe ammoniaklucht, is ook een teken van activiteit.

Vindt u een dode rat, dan is het probleem niet automatisch voorbij. Wat u dan doet, staat in dode rat gevonden, wat nu.

Wat doe je als je sporen van ratten vindt?

Bij sporen van ratten neemt u eerst de voedselbronnen weg en laat u daarna binnen een paar dagen een inspectie doen. Wacht niet weken, want een vrouwtje is na ongeveer drie maanden geslachtsrijp en krijgt gemiddeld 7 tot 10 jongen per worp.

Gebruik zelf geen rattengif. Particulieren mogen sinds 2023 geen anticoagulante middelen meer gebruiken. Gif lost bovendien de oorzaak niet op en kan huisdieren en roofvogels vergiftigen.

Ratten- en Muizenbestrijding werkt volgens IPM (Integrated Pest Management). Eerst zoeken we de oorzaak en de ingang, dan sluiten we die af, en pas als het nodig is zetten we middelen in, altijd in afgesloten lokaasstations. De inspectie is gratis, een behandeling kost vanaf €95 en we zijn binnen 24 uur ter plaatse, vaak nog dezelfde dag. Meer over de aanpak staat op de pagina rattenbestrijding.

Ziet u overdag een rat in huis, dan is snelheid belangrijker. Bel dan 06 57 17 38 94 of kijk op de pagina spoed ongediertebestrijding.